А.И.Опариннің теориясы, С.Миллердің тәжірибелері. Протобиополимерлердің пайда болу теориясы.

Мерзімі : ___________

Сыныбы: ___________

Сабақ тақырыбы: §А.И.Опариннің теориясы, С.Миллердің тәжірибелері. Протобиополимерлердің пайда  болу теориясы.

Сабақ мақсаты:. А.И.Опариннің теориясы, С.Миллердің тәжірибелері. Протобиополимерлердің пайда  болу теориясы.

туралы  түсінік, білімін қалыптастыру.

Сабақ міндеті: 

  • оқушылар өз ағзаларындағы күнделікті болып жатқан құбылыстар туралы білімдерін  дамытуға ықпал ету
  • оқушыларға тақырыпты өз бетінше оқып талқылауға, білім алуға көмектесу;
  • оқушылардың жеке тұлға ретінде қалыптасуы үшін өз ойларын топта және көпшілік ортада жеткізе алуға үйрету;
  • Қарым-қатынас жасай отырып бірлесе білім үйренуге және оны өмірде қолдану жолдарын қарастыруға көмектесу.

Қолданатын модульдер :.

  • Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау.
  • Оқушылардың жас  ерекшеліктеріне сәйкес оқыту және оқу.
  • Оқытуды басқару және көшбасшылық
  • Оқыту мен оқу ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (АКТ) пайдалану

Стратегиялық іс-әрекет:

  1. Психологиялық дайындық, «Веер» «ДЖИГСО»   әдіс, Рефлекция

Күтілетін нәтиже А.И.Опариннің теориясы, С.Миллердің тәжірибелері. Протобиополимерлердің пайда  болу теориясы.

 туралы білім қалыптасады.

Сабақ кезеңдері

Мұғалім іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Әдіс-тәсіл

дер

Дерек көздер

Бағалау

Кіріспе

10 мин

Білу

1.Оқушылармен сәлемдеседі.

2. Шатық шеңберге түрғызып, не тұрғандарын түсіндіру.

Топқа бөлемін.

Әр топ парталарына өз атауларын қоямын.

3.Үй тапсырмасы:

«Суреттер сөйлейді»әдісі 1↔2    3↔4   

Мұғаліммен сәлемдеседі.

Шаттықтық шеңберге тұрады және бір- біріне тілек айтады .

Әр түрлі жазбаларды тандау арқылы  4 топқа  бөлінді.

Алдын ала мұғалімнің топ атауларын жазылған партаға отырады.

 

 

 

 

Шатық шеңбер

Әртүрлі

пішіндес түрлі-түсті қима қағаздар

Топ атаулары жазылған А4 қағаздары

 

 

А4 қағаздар

Түрлі – түсті қаламсаптар

 

Топтар өзара бағалайды

Жаңа

сабақтың танысты

рылымы

5 мин

Түсіну

1 «Миға шабуыл»

Тірі организмдердің деңгейімен кезектесе суреттерін

көрсете отырып, тақырыпты ашамын.

 Оқушылар мұғалім қойған сұрақтарға жауап бере отырып, тақырыпты ашады

 

 

Суреттер, макеттер, формулалар

 

Жаңа  сабақты қолдану

15 мин

 

 

 

 

 

Талдау

 «ДЖИГСО»   әдісі арқылы жаңа сабақтын мағынасын алып ашамын

Жердегі тіршіліктін пайда болуы туралы дүрыс болжамды орыс ғалымы А.И.Опарин үсынды (1924). Онын айтуынша, тіршіліктің пайда болуы осыдан 4—4,5 млрд жыл бүрын абиогендік жолмен карапайым органикалык косылыстардың түзілуімен байланысты жүрген.

Ағылшын ғалымы Б.С. Холдейн зерттеулер нәтижесінде 1928 жылы өз бетінше дөл осындай тұжырым жасап, А.И. Опариннщ болжамын колдады. Сонымен тіршілік калай пайда болды?

Биология саласьщдағы көп ғалымдардьщ айтуынша, ертеректе біздің ғаламшарымыздыд жагдайы қазіргіден баскаша болтан, жер бетіндегі температура өте жогары 4000—8000 С-кд дейін кетерілген. Бүл кезде жер койнауындагы катты жыныстар балкып, бір-бірімен реакцияға түскен. Реакция нәтижесінде түзілген газдар жерді жарып шырып, онын айналасында атмосфера түзілген. Атмосфера күрамында су булары, көміртек диоксиді, аммиак, метан, т.б. заттар болған. Кейін жердің үстіңгі кабаты біртіндеп салкындаған. Температура 100°С болып төмендеген кезде су булары коюланып, ыстык нөсер жаңбыр түрінде күні-түні, айлар, жылдар бойы жауған. Осылай алғашкы мүхиттар түзілген. Атмосферадағы газ күйіндегі органикальщ заттар жаңбыр суьшда еріп, ерітіндіге айналған. Алғашкы атмосферада оттек пен озон қабаты болма-ғандыктан, энергияға бай ультракүлгін сәулелері жер бетіне мол түсіп түрған. Ыстык жаңбыр суында еріген заттар езара химияльщ реакцияға түсіп, соның нәтижесінде алғапщы мүхитта көмірсулар, аминкышкылдар, азотты косылыстар көптеп түзіле бастаған. Олардан біртіндеп карапайым нәруыздар, нуклеин кышқылдары, липидтер, т.б. түзілген. Вүл жағдай "тіршілік пайда болуының алгашкы қадамы" деп есептеледі.

Америкалык биохимик С.Л.Миллер 1955 жылы метан, аммиак, сутек және су булары аркылы электр разрядын өткізіп, карапайьпя май кьппкылдарын, несепнөр (мочевина), сірке жөне қүмырска кышкыл-дарын, бірнеше аминкышкыл алды (38-сурет).

Дел осындай төжірибені орыс және жапон ғалымдары да кайта-лап, алған корытьшдылары негізінде Опарин жасаган болжамның дүрыс-тьпъш дөлелдеді. Түзілген органика­льщ қосылыстардьщ ерітінділерінде табиги жагдайда біртіндеп кон-центрленген коймалжьщ коацерват тамшылары пайда болды.

38-сурет. С.Л.Миллердің төжірибесі

 

1-Қадам мәтінді қанша топқа  сонша бөлікке  бөлінеді

2-Жанұяның әр  мүшесіне тапсырма беріледі сабақ соңында  әр  жанұя мүшесі мәтінді толығымен біліп шығару  керек, сондықтан әр бөлікті оқитын топ мүшесі үлкен жауапкершілікпен  өз бөлігін оқуы керек, себебі ол өз ұяластарына оқығаның  жеткізе алмаса, мәтін толық меңгерілмей қалады.

Басқа топтарға барып өз оқыған мәтінді айтып түсіндіреді.Постер қорғау

 

Ақпарат көздері,

 Плакаттар. Түрлі- түсті қаламсаптар.

 

 

Постерді қорғауына деңгейіне байланысты қорғалады.

Жоғары деңгей – «5» балл

Орташа –«4» балл

Төмен деңгей –«3» балл

Қорытынды

5 мин

Формативтік және суммативті бағалау

Инсерт –сиратегиясы

Нені үйрендің? Нені үйренгім келеді?Не қызық болды? Не қызық болмады?

Үй тапсырмасы

Критерий бойынша өздерін бағалайды.

А.И.Опариннің теориясы, С.Миллердің тәжірибелері. Протобиополимерлердің пайда  болу теориясы.

 

 

Жиынтық баға

0 пікірлер

Пікір қалдыру